Cumhuriyet Bayramı ile ilgili yazı

By

Cumhuriyet Bayramı

29 ekim cumhuriyet bayramı
Meşrutiyet rejimi ile yönetilen Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarının önemli bir kısmı  1. Dünya savaşı sonunda İtilaf Devletleri tarafından paylaşılmış, padişahın otoritesi de zayıflamıştı. Yönettiği milli mücadelede başarı sağlayan ve Anadolu topraklarından düşmanı temizleyip Türkiye Büyük Millet Meclisi adında yeni bir otorite kuran Mustafa Kemal Paşa ülkenin babadan oğula geçen ilkel bir sistemle değil modern ülkelerdeki gibi halk katılımının sağlandığı demokratik bir rejimle yönetilmesini istiyordu. Bu kapsamda TBMM tarafından çıkarılan bir kanunla saltanat kaldırıldı ve bu topraklarda 600 yıldan fazla hüküm süren Osmanlı İmparatorluğu resmen yıkılmış oldu.

Kaldırılan meşrutiyet rejiminin yerine çağdaş bir sistemin oturtulması gerekiyordu. Şüphesiz ki bu rejim Cumhuriyet’ti.

29 Ekim 1923’de Cumhuriyet ilan edilince yurt çapında sevinçle karşılandı ve her yıl 29 Ekim tarihi Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanmaya başladı.

Cumhuriyetin İlan Edilme Süreci

Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde padişahın otoritesi zayıflamıştı. Ayrıca dünya çapında devam eden demokrasiye geçiş ve batılılaşma hareketleri halkın bir miktar da olsa yönetimde söz sahibi olmasını gerekli kılıyordu.

Osmanlı İmparatorluğunu düzlüğe çıkarma ve modern çağa ayak uydurma çalışmaları kapsamında Tanzimat ve Islahat Fermanları imzalanmış, uluslararası anlaşmalarla azınlıkların haklarının korunacağına dair imzalar atılmıştı. Bu süreç 1876 yılında Meşrutiyet’in ilan edilmesini sağladı. Meşrutiyet rejiminde ana otorite hala padişah olmakla beraber halkın temsilcilerinden oluşan bir meclis çıkardığı kanunlarla ülkeyi padişahla birlikte yönetiyordu.

Meşrutiyetin ilan edilmesi biraz da yabancı ülkelere verilen sözlerle ilgili olduğu için 1877 yılında Rus İmparatorluğu’nun Osmanlı topraklarını işgal etmesi ve 1877-78 Osmanlı-Rus Harbinin çıkması nedeniyle meclis kapatıldı, yani 1. Meşrutiyet dönemi sona erdi. Çünkü Meşrutiyet savaş çıkmasın, topraklarımız işgal edilmesin diye ilan edilmişti.

1.Meşrutiyet dönemini sonlandıran Sultan II.Abdulhamid Han halkın hoşnutsuzluğu ve yükselen demokrasi talepleri nedeniyle İttihat ve Terakki Partisinin düzenlediği bir operasyon ile tahttan  indirilince 1908 yılında Meşrutiyet yeniden ilan edildi. Fakat 2. Meşrutiyet hiçbir derde derman olmadı, arka arkaya çıkan savaşlar devleti yıkılmaya doğru sürükledi.

Balkan Savaşlarından sonra 1. Dünya Savaşında da ağır bir yenilgi alan Osmanlı İmparatorluğu muhtemel bir esareti Mustafa Kemal Paşanın önderlik ettiği milli mücadele ile önledi.

Mustafa Kemal Paşa meşrutiyet rejiminin demokrasi ve gelişme açısından yeterli olmadığının farkına varmıştı. Düşman elinden kurtarılan topraklarda eski imparatorluğu kaldırıp yerine tam bağımsız ve millet egemenliğine dayalı bir Cumhuriyet kurdu.

Cumhuriyet ülkenin, vatandaşları tarafından dolaylı olarak yönetilmesidir. Vatandaşlar kendi vekillerini seçer, millet vekillerinden oluşan meclis yürütme organı olarak mevzuat çıkararak ülkeyi yönetir. Halk belirli aralıklarla yapılan seçimlerle tercihlerini değiştirebilir, hükümeti değiştirebilir. Şüphesiz ki Cumhuriyet rejimi otokrasi, monarşi, oligarşi veya meşrutiyet gibi yönetenin halk tarafından seçilmediği rejimlere göre hem daha sağlıklıdır hem daha adil ve insanidir. Bu sebeple Cumhuriyet Bayramı ülkemizin en önemli bayramıdır.

Leave a Comment

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

You may also like

Güncel Şiirler